Điểm tựa của những đứa trẻ thiếu vắng tình thân

Trong căn nhà nhỏ nơi ấp Tân Hòa, xã Sông Đốc, em Nguyễn Minh Luân chuẩn bị cho một hành trình mới, trở lại trường học sau nhiều năm dang dở. 12 tuổi nhưng Luân mới hoàn thành lớp 1. Con đường đến trường của em không giống những bạn bè cùng trang lứa. Mẹ bỏ đi từ khi em còn nhỏ. Cha làm nghề đi biển, có khi hơn một năm mới trở về nhà. Luân sống cùng bà nội đã lớn tuổi, lại mang nhiều bệnh tật.

Gia đình không có đất ở, không có đất sản xuất. Hai bà cháu sống nhờ trên phần đất của người quen, nguồn thu nhập không ổn định, cuộc sống chủ yếu dựa vào khoản trợ cấp bảo trợ xã hội hằng tháng của bà. Những khó khăn ấy khiến việc học của Luân nhiều lần bị gián đoạn.

Nhưng năm học mới này, cánh cửa trường học đang mở lại với em. Từ sự kết nối của Hội LHPN ( Liên Hiệp Phụ Nữ ) xã Sông Đốc, một gia đình hảo tâm ở Thành phố Hồ Chí Minh đã nhận đỡ đầu Luân trong thời gian 3 năm, hỗ trợ 2 triệu đồng mỗi tháng để em có thêm điều kiện học tập. Với Luân, khoản hỗ trợ ấy không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng chi phí học hành. Quan trọng hơn, em biết rằng ngoài người bà đang ngày ngày chăm sóc mình, vẫn còn những người xa lạ quan tâm đến cuộc sống và tương lai của em.

Em Luân chia sẻ “Em rất vui khi được các cô, các mẹ quan tâm, giúp đỡ. Em sẽ cố gắng học tập thật tốt để không phụ lòng mọi người đã giúp đỡ em”.

Câu chuyện của Luân không phải trường hợp duy nhất. Ở ấp Xẻo Đôi, em Lê Khả Hân, sinh năm 2016, cũng đang lớn lên trong sự chở che của ông bà nội sau khi cha và mẹ qua đời vì bệnh ung thư.

Mất đi chỗ dựa lớn nhất khi còn nhỏ, Hân cùng ông bà bước qua những ngày tháng thiếu thốn. Dù vậy, em vẫn cố gắng học tập, bởi phía sau em không chỉ có ông bà mà còn có những người phụ nữ mà em gọi bằng cái tên trìu mến “các mẹ”.

Em Lê Khả Hân tâm sự: “Nhờ các mẹ của Hội Phụ nữ xã thường xuyên quan tâm, thăm hỏi và hỗ trợ, em có thêm sách vở, học bổng, tạo điều kiện để tiếp tục đến trường. Em sẽ cố gắng học thật tốt để không phụ lòng ông bà và các mẹ đã quan tâm, chăm sóc em”.

Có thể những người phụ nữ ấy không thể thay thế cha mẹ ruột của các em. Nhưng bằng sự quan tâm đều đặn, họ đang giúp những khoảng trống trong tuổi thơ của các em bớt lạnh lẽo hơn.

Khi sự giúp đỡ trở thành một hành trình

Qua rà soát, xã Sông Đốc hiện có 65 trẻ mồ côi có hoàn cảnh khó khăn. Phần lớn các em đang được ông bà hoặc người thân chăm sóc. Trong đó, có những gia đình còn chật vật với cuộc sống hằng ngày, nên chuyện học hành của trẻ cũng đứng trước không ít nguy cơ bị gián đoạn. Từ thực tế đó, Hội LHPN xã Sông Đốc xác định, chăm lo cho trẻ mồ côi không thể chỉ dừng lại ở một vài phần quà.

Các chi hội phụ nữ được chỉ đạo nắm từng hoàn cảnh, thường xuyên thăm hỏi, động viên; đồng thời tìm kiếm, kết nối các nguồn lực xã hội để hỗ trợ các em về học tập và cuộc sống.

Xe đạp, cặp sách, quần áo, học bổng, nhu yếu phẩm... những món quà khác nhau được trao đến từng hoàn cảnh. Nhưng điều quan trọng hơn là sự hiện diện của những người phụ nữ trong những thời điểm các em cần được sẻ chia. Hơn một năm triển khai chương trình “Mẹ đỡ đầu”, Hội LHPN xã đã trao quà, học bổng cho các em với tổng trị giá hơn 50 triệu đồng.

Bà Nguyễn Kim Lên, Chủ tịch Hội LHPN xã Sông Đốc, cho biết:

“Chương trình ‘Mẹ đỡ đầu’ không chỉ dừng lại ở việc trao một phần quà hay một suất học bổng, mà điều chúng tôi mong muốn là có thể đồng hành lâu dài cùng các em. Hội sẽ tiếp tục rà soát, nắm từng hoàn cảnh, kết nối các tổ chức, cá nhân, nhà hảo tâm để hỗ trợ các em trong học tập và cuộc sống, góp phần để các em có điều kiện phát triển tốt hơn.”

Từ suy nghĩ đó, “Mẹ đỡ đầu” ở Sông Đốc đang được thực hiện theo cách không chỉ trao rồi thôi. Mỗi hoàn cảnh được tìm hiểu, mỗi em nhỏ được theo dõi việc học và đời sống. Khi một gia đình gặp khó khăn, các chi hội tìm cách kết nối nguồn lực phù hợp.

Đôi khi, sự hỗ trợ chỉ là một chiếc cặp mới trước ngày khai giảng. Có lúc là những cuốn tập, bộ quần áo hay suất học bổng. Với những trường hợp đặc biệt khó khăn như Luân, đó có thể là một người mẹ đỡ đầu ở một nơi rất xa, đều đặn gửi khoản hỗ trợ hằng tháng.

Từ những chai nhữa đến chấp cánh những ước mơ

Để chương trình có thêm nguồn lực, Hội LHPN xã Sông Đốc không chỉ trông chờ vào sự đóng góp của các nhà hảo tâm mà còn tìm cách tạo nguồn từ những việc làm gần gũi trong cộng đồng.

Mô hình thu gom rác thải nhựa, phế liệu được các chi hội phụ nữ xã duy trì. Chai nhựa, lon, vật liệu tưởng như bỏ đi được thu gom, phân loại và bán gây quỹ. Tuy Số tiền không lớn, nhưng mỗi khoản thu được lại góp thêm một phần vào hành trình chăm lo cho những đứa trẻ khó khăn.

Điều đáng nói là từ hoạt động ấy, hai mục tiêu cùng được thực hiện đó là: tạo nguồn chăm lo cho trẻ em và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Một chai nhựa được thu gom không chỉ tránh trở thành rác thải mà còn có thể góp phần biến thành một cuốn tập, một suất học bổng cho một đứa trẻ có hoàn cảnh khó khăn. Cách làm nhỏ, nhưng cho thấy sự chủ động của tổ chức Hội trong việc tìm kiếm nguồn lực chăm lo cho những hoàn cảnh yếu thế.

Từ chương trình “Mẹ đở đầu” Trong đợt chuẩn bị năm học 2026 - 2027, Hội LHPN xã đã trao 30 suất quà, mỗi suất trị giá 500 nghìn đồng. Đồn Biên phòng Sông Đốc cũng trao tặng 300 cuốn tập, góp thêm hành trang cho các em trước ngày tựu trường.

Để những đứa trẻ không bị bỏ lại phía sau

Chăm lo cho trẻ mồ côi là một hành trình dài. Một suất học bổng có thể giải quyết khó khăn trước mắt, nhưng không thể thay thế sự đồng hành trong nhiều năm học. Đó cũng là thách thức đối với chương trình “Mẹ đỡ đầu” ở Sông Đốc.

Nguồn lực hiện nay chủ yếu dựa vào vận động xã hội hóa, trong khi nhu cầu hỗ trợ còn lớn. Không phải trường hợp nào cũng có thể tìm được một người nhận đỡ đầu lâu dài. Một số em vẫn đang sống cùng ông bà cao tuổi hoặc những người thân có điều kiện kinh tế hạn chế.

Vì vậy, bài toán đặt ra không chỉ là vận động được bao nhiêu tiền, trao bao nhiêu phần quà, mà làm thế nào để sự hỗ trợ đến đúng người, đúng lúc và đủ lâu.

Hội LHPN xã Sông Đốc xác định tiếp tục rà soát, cập nhật hoàn cảnh từng trẻ; phối hợp với chính quyền, Mặt trận, các đoàn thể, nhà trường và các tổ chức, cá nhân để mở rộng mạng lưới hỗ trợ.

Bà Nguyễn Kim Lên cho biết thêm:

“Thời gian tới, Hội tiếp tục vận động các tổ chức, cá nhân, nhà hảo tâm cùng chung tay thực hiện chương trình. Chúng tôi mong muốn mỗi em có hoàn cảnh khó khăn đều được quan tâm, hỗ trợ phù hợp; không chỉ hỗ trợ trước mắt mà còn đồng hành trong quá trình học tập, trưởng thành, để các em có thêm niềm tin và nghị lực vươn lên.”

Không chỉ với em Luân hay em Hân, mà còn với những đứa trẻ khác, có thể là một chiếc xe đạp, một bộ quần áo mới hay đơn giản là một cuộc điện thoại hỏi: “Dạo này con học hành thế nào?” Những điều tưởng chừng rất nhỏ ấy lại có ý nghĩa lớn đối với những đứa trẻ từng quen với cảm giác thiếu vắng tình than cha mẹ. Bởi điều các em cần không chỉ là vật chất. Mà là sự quan tâm, tin tưởng. Và quan trọng nhất, các em biết rằng tương lai của mình vẫn còn nhiều lựa chọn.

Có thể những người mẹ ấy chỉ xuất hiện trong cuộc đời các em bằng một cuộc gặp, một món quà hay một khoản hỗ trợ. Nhưng với một đứa trẻ từng thiếu vắng vòng tay cha mẹ, sự xuất hiện ấy có thể trở thành một ký ức đẹp, một điểm tựa và đôi khi là động lực để các em bước tiếp.